Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Trang web này được cập nhật thường xuyên. Một số nội dung có thể còn bằng tiếng Anh cho đến khi được dịch hết.

Ứng phó với căng thẳng

Dịch bệnh bùng phát có thể gây căng thẳng

Sự bùng phát của bệnh vi-rút corona 2019 (COVID-19) có thể gây căng thẳng cho mọi người. Sự sợ hãi và lo lắng về một căn bệnh có thể áp đảo và gây ra những cảm xúc mạnh mẽ ở người lớn và trẻ em. Tìm các phương thức giúp quý vị và gia đình quý vị có thể giảm căng thẳng.

Căng thẳng trong một đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm có thể bao gồm:

  • Nỗi sợ hãi và lo lắng về sức khỏe của chính mình và sức khỏe của những người thân yêu của quý vị.
  • Thay đổi về giấc ngủ hoặc các thói quen ăn uống.
  • Khó ngủ hoặc mất tập trung.
  • Các bệnh mãn tính trở nên xấu hơn.
  • Các bệnh tâm thần trở nên tồi tệ hơn.
  • Gia tăng việc sử dụng rượu, thuốc lá, hoặc các chất kích thích khác.

Mỗi người phản ứng khác nhau với các tình huống căng thẳng

Cách quý vị đối phó với sự bùng phát dịch bệnh có thể phụ thuộc vào bối cảnh của quý vị, những điều khiến quý vị khác biệt với người khác và cộng đồng nơi quý vị sống.

Những người có thể phản ứng mạnh với căng thẳng trong khủng hoảng bao gồm: 

  • Người cao tuổi và người mắc bệnh mãn tính ​​​​​có nguy cơ bị bệnh nghiêm trọng do mắc COVID-19.
  • Trẻ em và thanh thiếu niên.
  • Những người đang giúp đỡ đẩy lùi COVID-19, như các bác sĩ và nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác hoặc những người ứng phó đầu tiên với bệnh dịch.
  • Những người có bệnh tâm thần bao gồm các vấn đề với việc sử dụng các chất kích thích.

Chăm sóc bản thân và cộng đồng của quý vị

Việc chăm sóc bản thân, bạn bè và gia đình của quý vị có thể giúp quý vị đối phó với căng thẳng. Giúp người khác đối phó với căng thẳng của họ cũng có thể giúp cho cộng đồng của quý vị mạnh mẽ hơn.

Cách thức đối phó với căng thẳng

biểu tượng điện thoại
Cần giúp đỡ? Biết ai đó cần giúp đỡ?

Nếu quý vị hoặc ai đó mà quý vị quan tâm, đang cảm thấy choáng ngợp với những cảm xúc như buồn bã, trầm cảm hoặc lo lắng hoặc cảm thấy muốn làm hại chính mình hoặc người khác:

Nắm được các thông tin chính xác để giúp giảm tình trạng căng thẳng

Việc hiểu rõ nguy cơ đối với bản thân và những người quý vị quan tâm có thể giảm bớt tình trạng căng thẳng do dịch bệnh bùng phát gây ra.

Tìm hiểu và chia sẻ thông tin về COVID-19 và giúp ngăn chặn lan truyền tin đồn vô căn cứ. Khi quý vị chia sẻ thông tin chính xác về COVID-19, quý vị có thể giúp mọi người cảm thấy bớt căng thẳng hơn và xây dựng mối quan hệ với họ, cũng như giúp ngăn chặn sự kỳ thị.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần của quý vị

Gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nếu sự căng thẳng gây cản trở cho các hoạt động hàng ngày của quý vị trong vài ngày liên tiếp.

Những người có tình trạng sức khỏe tâm thần từ trước nên tiếp tục điều trị và cần nhận biết được các triệu chứng mới xuất hiện hoặc đang dần xấu đi. Quý vị có thể tìm thêm thông tin tại trang Hoạt Động Chuẩn Bị Đối Phó với Thảm Họaexternal icon của Cục Quản Lý Lạm Dụng Chất Gây Nghiện & Dịch Vụ Sức Khỏe Tâm Thần (SAMHSA).

Tìm hiểu thêm về cách chăm sóc sức khoẻ tinh thần của bản thân trong những sự kiện căng thẳng như dịp bùng phát dịch COVID-19.

Đối với người có nguy cơ bị bệnh nặng cao hơn

Người có nguy cơ bị bệnh nặng cao hơn, chẳng hạn như người cao tuổi và những người có bệnh nền, cũng có nguy cơ phải chịu mức độ căng thẳng cao hơn do mắc COVID-19. Những điều cần đặc biệt lưu ý bao gồm:

  • Người cao tuổi và người khuyết tật có nguy cơ cao mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm.
  • Các vấn đề về sức khỏe tâm thần có thể là những cơn đau về thể chất (như đau đầu hoặc đau dạ dày) hoặc các vấn đề về nhận thức (như khó tập trung).
  • Các bác sĩ có thể không nhận biết được các mối lo ngại về sức khỏe tâm thần trong số:

Phản ứng chung về COVID-19

  • Lo lắng về việc phòng tránh vi-rút bởi họ có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn.
  • Lo lắng rằng dịch vụ cộng đồng hoặc chăm sóc y tế có thể bị gián đoạn do tình trạng đóng cửa cơ sở y tế hoặc dịch vụ bị giảm đi và tạm dừng các phương tiện công cộng.
  • Cảm giác bị cô lập trong xã hội, đặc biệt trong hoàn cảnh sống một mình hoặc sống trong cộng đồng không cho phép khách thăm vì sự bùng phát của dịch bệnh.
  • Cảm giác tội lỗi khi người thân giúp họ trong các hoạt động hàng ngày.
  • Mức độ lo lắng cao nếu họ có những biểu hiện sau:
    • Có những biểu hiện sức khỏe tinh thần đáng lo như trầm cảm trước khi dịch bệnh bùng phát. 
    • Những người sống trong gia đình có thu nhập thấp hoặc có rào cản ngôn ngữ.
    • Bị kỳ thị do tuổi tác, chủng tộc hoặc sắc tộc, trình trạng khuyết tật hoặc nguy cơ lây lan COVID-19.

Ủng hộ người thân của quý vị

Thường xuyên hỏi thăm người thân của quý vị. Giao tiếp trực tuyến giúp quý vị và người thân cảm thấy bớt cô đơn và xa cách hơn.  Xem xét các phương thức sau để kết nối với người thân: 

  • Điện thoại.
  • Email.
  • Gửi thư hoặc bưu thiếp.
  • Nhắn tin.
  • Trò chuyện qua video.
  • Phương tiện truyền thông xã hội.

Giúp người thân của quý vị được an toàn.

  • Biết rõ người thân của quý vị đang dùng loại thuốc nào. Cố gắng hỗ trợ họ có đủ 4-tuần thuốc theo toa và không theo toa và xem có giúp đỡ thêm được những việc khác hay không.
  • Theo dõi vật tư y tế khác (ô-xi, tiểu không tự chủ, lọc thận, chăm sóc vết thương) cần thiết và lập kế hoạch dự phòng.
  • Dự trữ thực phẩm không dễ hỏng (thực phẩm đóng hộp, đậu khô, nui) trong nhà để giảm thiểu việc đi lại tới cửa hàng.
  • Nếu quý vị có người thân sống trong các cơ sở chăm sóc, hãy theo dõi tình hình và nói chuyện với quản lý của cơ sở hoặc nhân viên qua điện thoại. Thường xuyên hỏi han về sức khỏe của cư dân khác và biết quy trình xử lý nếu có bùng phát dịch.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần của cá nhân. Chăm sóc người thân có thể ảnh hưởng tiêu cực tới trạng thái cảm xúc, đặc biệt trong giai đoạn bùng phát dịch bệnh như COVID-19. Có nhiều cách để giúp chính bản thân quý vị. 

Ở nhà nếu quý vị mắc bệnh. Không đi thăm gia đình hay bạn bè có nguy cơ cao mắc bệnh nặng vì COVID-19. Sử dụng các phương thức giao tiếp trực tuyến để giữ liên lạc nhằm hỗ trợ và giữ an toàn cho người thân của quý vị.

Những dịch vụ chăm sóc sức khỏe nào mà nhà cung cấp có thể đáp ứng 

  • Kết nối mọi người với người thân và gia đình giúp họ giảm bớt lo lắng và cảm giác cácô lập khỏi xã hội.
  • Giúp người cao tuổi và người khuyết tật biết rằng việc cảm thấy lo lắng là điều dễ hiểu khi sống trong giai đoạn khủng hoảng. Nhắc mọi người rằng nhờ giúp hay chấp nhận sự giúp đỡ là thể hiện sự mạnh mẽ.
  • Chuẩn bị sẵn sàng thủ tục và giấy giới thiệu cho bất kỳ ai có dấu hiệu đau khổ nghiêm trọng hoặc có ý định làm hại bản thân hoặc người khác.
  • Xem SAMHSA vi-rút corona (COVID-19) Tài nguyên và thông tinbiểu tượng bên ngoài.

Cộng đồng có thể làm gì 

Việc lập kế hoạch chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với COVID-19 cho cộng đồng nên bao gồm nhóm đối tượng là người cao niên và người tàn tật cũng như các tổ chức hỗ trợ họ tại cộng đồng, nhằm đảm bảo có tính đến các nhu cầu của nhóm đối tượng này.

  • Nhiều người trong số họ đang sống tại cộng đồng và nhiều người dựa vào các dịch vụ và hỗ trợ được cung cấp tại nhà của họ hoặc trong cộng đồng để duy trì sức khỏe và sự độc lập của bản thân.
  • Các cơ sở chăm sóc dài hạn cần thận trọng để phòng tránh việc nhiễm bệnh và lây lan COVID-19. Xem hướng dẫn cho nhà dưỡng lão và cơ sở chăm sóc dài hạn.

Đối với người ra khỏi khu vực cách ly 

Qúy vị có thể cảm thấy căng thẳng khi bị cách ly nếu nhà cung cấp dịch vụ y tế nghi ngờ quý vị đã phơi nhiễm COVID-19, thậm chí nếu quý vị không có dấu hiệu bị ốm. Mọi người sẽ có cảm giác khác nhau sau khi ra khỏi khu vực cách ly.

Những phản ứng cảm xúc khi ra khỏi khu vực cách ly có thể bao gồm:

  • Cảm xúc lẫn lộn, bao gồm cả cảm giác nhẹ nhõm sau khi cách ly.
  • Nỗi sợ hãi và lo lắng về sức khỏe của chính mình và sức khỏe của những người thân yêu của quý vị.
  • Căng thẳng do trải qua việc giám sát bản thân hoặc bị người khác giám sát vì các dấu hiệu và triệu chứng của COVID-19.
  • Buồn bã, tức giận hoặc bực mình vì bạn bè hoặc người thân sợ hãi vô căn cứ về việc mắc bệnh khi tiếp xúc với quý vị, mặc dù quý vị đã được xác định là không gây truyền nhiễm.
  • Cảm thấy tội lỗi về việc không thể thực hiện công việc bình thường hoặc nhiệm vụ làm cha mẹ trong quá trình cách ly.
  • Các thay đổi sức khỏe tâm thần hoặc cảm xúc khác.

Trẻ em cũng có thể cảm thấy buồn bã hoặc có những cảm xúc mạnh khác nếu chúng, hoặc ai đó chúng biết, đã được giải phóng khỏi nơi cách ly.

Với người phản ứng

Ứng phó với COVID-19 có thể gây ra rất nhiều cảm xúc tiêu cực cho quý vị và gây căng thẳng sang chấn thứ phát. Căng thẳng sang chấn thứ phát là các phản ứng và triệu chứng căng thẳng do tiếp xúc với trải nghiệm đau thương của một cá nhân khác, thay vì tiếp xúc trực tiếp với một sự kiện đau thương.

Quý vị có thể làm những điều sau để giảm các phản ứng căng thẳng sang chấn thứ phát:

  • Thừa nhận rằng căng thẳng sang chấn thứ cấp có thể tác động đến bất cứ ai đang giúp đỡ gia đình sau một sự kiện đau thương.
  • Tìm hiểu các triệu chứng bao gồm thể chất (mệt mỏi, bị bệnh) và tinh thần (sợ hãi, thu mình, mặc cảm tội lỗi).
  • Dành thời gian cho quý vị và gia đình quý vị để phục hồi sau khi phản ứng với đại dịch.
  • Tạo một danh sách các hoạt động tự chăm sóc cá nhân mà quý vị thích, chẳng hạn như dành thời gian với bạn bè và gia đình, tập thể dục hoặc đọc sách.
  • Ngừng theo dõi phương tiện truyền thông về COVID-19.
  • Yêu cầu giúp đỡ nếu quý vị cảm thấy quá tải hoặc lo ngại rằng COVID-19 đang ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc gia đình và bệnh nhân của quý vị như quý vị đã làm trước khi xảy ra sự bùng phát.

Tìm hiểu thêm về lời khuyên chăm sóc bản thân trong khi diễn ra phản ứng khẩn cấp.

Nhận thêm thông tin về quản lý căng thẳng cho những người ứng phó đầu tiên từ Trung Tâm Hỗ Trợ Kỹ Thuật Trong Thiên Taibiểu tương bên ngoài (SAMHSA).

Lần cuối xem xét trang này: Ngày 30 tháng 4 năm 2020