Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Trang web này được cập nhật thường xuyên. Một số nội dung có thể còn bằng tiếng Anh cho đến khi được dịch hết.

Đánh giá xét nghiệm SARS-CoV-2 cho động vật

Đánh giá xét nghiệm SARS-CoV-2 cho động vật
Cập nhật ngày 12 tháng 8 năm 2020
Tóm Tắt các Thay Đổi Gần Đây

Những thay đổi được thực hiện vào ngày 12 tháng 8 năm 2020, phản ánh những điều sau:

  • Thông tin được cập nhật vào phần chú thích trong Bảng 1 nhằm giải thích rõ định nghĩa về phơi nhiễm của động vật với SARS-CoV-2.

Lưu ý: Tên khoa học của chủng vi-rút Corona mới là SARS-CoV-2. Ở người, căn bệnh do vi-rút này gây ra được gọi là Bệnh Vi-rút Corona 2019, hay còn gọi là COVID-19. Vì chúng tôi đang nghiên cứu về loại vi-rút này trong bối cảnh sức khỏe động vật nên chúng tôi gọi nó là SARS-CoV-2.

Hướng dẫn này được xây dựng trên cơ sở hợp tác giữa Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch bệnh, Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ và các cơ quan liên bang khác nhờ cách tiếp cận One Health. Các sở y tế tiểu bang và địa phương có thể điều chỉnh hướng dẫn này để ứng phó với tình hình thay đổi nhanh chóng tại địa phương.

Những điều quý vị cần biết
  • Xét nghiệm SARS-CoV-2 định kỳ cho động vật hiện không được khuyến nghị.
  • Quyết định xét nghiệm động vật, bao gồm động vật đồng hành, gia súc và động vật hoang dã hoặc động vật trong vườn thú cần được thống nhất với các viên chức y tế cộng đồng và thú y của địa phương, tiểu bang và/hoặc liên bang thích hợp thông qua giải pháp One Health.
  • Tài liệu này đưa ra các khuyến nghị nhằm hướng dẫn xác định các vấn đề cần ưu tiên khi xét nghiệm SARS-CoV-2 ở động vật trong bối cảnh các nguồn lực hạn chế.
  • Bác sĩ thú y nên mạnh dạn loại trừ các nguyên nhân khác, phổ biến hơn gây ra bệnh ở động vật trước khi cân nhắc tiến hành xét nghiệm SARS-CoV-2.

Tài liệu hướng dẫn này dành cho: Tài liệu hướng dẫn này được phát triển dành cho các bác sĩ thú y phụ trách y tế công cộng tiểu bang và các viên chức thú y tiểu bang.

Mục đích: Tài liệu hướng dẫn này nhằm giúp đưa ra quyết định và xác định các tình huống cần ưu tiên xét nghiệm SARS-CoV-2 ở các loài động vật có vú trong bối cảnh nguồn lực hạn chế.

Tài liệu hướng dẫn này nhằm giúp đưa ra quyết định và xác định các tình huống cần ưu tiên xét nghiệm SARS-CoV-2 ở các loài động vật có vú trong bối cảnh nguồn lực hạn chế. Quyết định xét nghiệm động vật, bao gồm động vật đồng hành, gia súc và động vật hoang dã hoặc động vật trong vườn thú, nên được đưa ra dưới sự hợp tác giữa các viên chức thú y và y tế cộng đồng địa phương, tiểu bang và/hoặc liên bang thông qua giải pháp One Health. Có thể tiến hành xét nghiệm SARS-CoV-2 trên động vật nếu các viên chức thú y và sức khỏe cộng đồng đồng ý hỗ trợ pháp lý cho trường hợp xét nghiệm động vật này. Bảng 1 (dưới đây) không nhằm mục đích hướng dẫn mà nhằm giúp xác định các vấn đề cần ưu tiên trong bối cảnh nguồn lực hạn chế. Xét nghiệm COVID-19 định kỳ cho động vật hiện không được khuyến nghị. Phương pháp xét nghiệm xác nhận thông qua Phòng thí nghiệm Dịch vụ Thú y Quốc gia (NVSL) của USDA hiện không áp dụng cho các động vật không phải là động vật có vú, bao gồm bò sát, lưỡng cư, chim hoặc cá.

Hiện tại, không có bằng chứng nào cho thấy động vật có thể lây truyền vi-rút này cho người. Trong một số tình huống hiếm gặp, con người đã lây truyền vi-rút này sang một số loại động vật. Bác sĩ thú y nên mạnh dạn loại trừ các nguyên nhân khác, phổ biến hơn gây ra bệnh ở động vật trước khi cân nhắc tiến hành xét nghiệm SARS-CoV-2. Để thảo luận về việc xét nghiệm SARS-CoV-2 trên động vật trong một số trường hợp nhất định, bác sĩ thú y nên liên hệ với bác sĩ thú y phụ trách y tế công cộng tiểu bangpdf iconexternal icon1 hoặc viên chức nhà nước được chỉ định phụ trách các vấn đề y tế công cộng liên quan đến động vật; và/hoặc viên chức thú y tiểu bangexternal icon2.

Hiện vẫn có rất ít thông tin để có thể đặc trưng hóa các ca nhiễm SARS-CoV-2 ở động vật; vui lòng truy cập trang COVID-19 và Động vật của CDC để biết thông tin cập nhật nhất. Các tiêu chí lâm sàng để cân nhắc tiến hành xét nghiệm SARS-CoV-2 ở động vật dựa trên các thông tin hiện có về SARS-CoV-2 và COVID-19, do đó có thể thay đổi khi thu thập được thêm thông tin.

Bệnh nhân mắc COVID-19 có triệu chứng xuất hiện từ 2 đến 14 ngày sau khi phơi nhiễm và bao gồm sốt, ho và hụt hơi. Phổ lâm sàng của ca nhiễm SARS-CoV-2 ở động vật hiện chưa được xác định rõ ràng, nhưng động vật có thể xuất hiện cùng lúc các triệu chứng hô hấp hoặc bệnh đường tiêu hóa dựa trên biểu hiện ở một số ít động vật và các thông tin hiện có về các vi-rút Corona khác bao gồm SARS-CoV-13. Bác sĩ thú y nên suy xét kỹ lưỡng để xác định xem liệu một động vật có bị phơi nhiễm với những người nghi ngờ bị mắc hoặc đã xác nhận bị mắc COVID-19 không, cũng như liệu động vật đó có các dấu hiệu lâm sàng phù hợp với triệu chứng lây nhiễm SARS-CoV-2 không3. Bảng 1 mô tả các yếu tố rủi ro dịch tễ và các đặc điểm lâm sàng có thể giúp đưa ra các quyết định liên quan đến xét nghiệm trên động vật.

Nếu các viên chức y tế công cộng và thú y2 nhận định rằng việc xét nghiệm SARS-CoV-2 trên động vật là phù hợp, khi ấy sẽ cần sự phối hợp giữa các đối tác để triển khai giải pháp One Health. Vui lòng tham khảo Câu Hỏi Thường Gặp của USDAexternal icon để biết thông tin về lấy mẫu, vận chuyển, lưu trữ và báo cáo kết quả. Nếu gửi kết quả đến phòng thí nghiệm sức khỏe động vật tiểu bang, của trường đại học hoặc phòng thí nghiệm tư nhân để xét nghiệm ban đầu, thì cần thu thêm mẫu thứ hai giống như vậy bởi mọi mẫu bệnh phẩm dương tính đều phải được xác nhận qua quy trình xét nghiệm bổ sung do NVSL tiến hành. USDA chịu trách nhiệm báo cáo bất kỳ động vật nào có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 tại Hoa Kỳ tới Tổ chức Sức Khỏe Động Vật Thế giới (OIE)external icon.

Bảng 1: Tiêu chí hướng dẫn đánh giá và xét nghiệm trong phòng thí nghiệm đối với SARS-CoV-2 ở động vật 

Tiêu chí hướng dẫn đánh giá và xét nghiệm trong phòng thí nghiệm đối với  SARS-CoV-2 ở động vật 
Tiêu chí Rủi ro dịch tễ Đặc điểm lâm sàng
A Động vật có tiền sử phơi nhiễm4 với người hoặc động vật bị nghi ngờ hoặc đã xác nhận nhiễm SARS-CoV-2. Động vật có các dấu hiệu lâm sàng nghi nhiễm SARS-CoV-2.3
B Động vật phơi nhiễm với môi trường đã được biết là có nguy cơ cao (đã có ca nhiễm bệnh là người hoặc động vật), chẳng hạn như khu dân cư, cơ sở hoặc tàu bè (ví dụ: viện dưỡng lão, nhà tù, du thuyền).
C Động vật bị đe dọa, có nguy cơ tuyệt chủng hoặc đẩy vào tình trạng nguy hiểm/động vật quý hiếm 5 tại một cơ sở phục hồi chức năng hoặc cơ sở động vật học có khả năng phơi nhiễm SARS-CoV-2 qua người hoặc động vật bị lây nhiễm. Động vật không có triệu chứng; HOẶC Động vật có các dấu hiệu lâm sàng nghi nhiễm SARS-CoV-2.3
D Động vật tại cơ sở chăm sóc hàng loạt hoặc theo nhóm (VD: nông trại, cơ sở chăm nuôi động vật, mái ấm cho động vật, chỗ ở tạm, vườn bách thú hoặc nơi trông giữ động vật khác) bao gồm động vật đồng hành, vật nuôi và các loài khác mà lịch sử tiếp xúc của chúng với COVID-19 còn chưa rõ. Cụm động vật biểu hiện các dấu hiệu lâm sàng nghi nhiễm SARS-CoV-2.3 

Ghi chú chân trang

LƯU Ý: Bác sĩ thú y nên mạnh dạn loại trừ các nguyên nhân khác phổ biến gây ra bệnh ở động vật trước khi cân nhắc tiến hành xét nghiệm SARS-CoV-2.

1 Một số khu vực phân quyền không có bác sĩ thú y phụ trách y tế công cộng tiểu bang, hoặc các giới hạn về địa lý, nguồn lực hoặc thời gian có thể khiến bác sĩ thú y phụ trách y tế công cộng tiểu bang không thể quản lý một tình huống liên quan đến động vật.
2 Các viên chức thú y tiểu bang nên phối hợp với các viên chức động vật hoang dã tiểu bang để đưa các quyết định liên quan đến động vật hoang dã không bị giam cầm.
3 Mặc dù phổ bệnh lâm sàng của loại vi-rút này vẫn chưa được xác định rõ ở động vật, các dấu hiệu lâm sàng có nhiều khả năng phù hợp với các triệu chứng lây nhiễm SARS-CoV-2 ở động vật có vú và có thể bao gồm các triệu chứng kết hợp sau đây:

  • Sốt
  • Ho
  • Khó thở hoặc hụt hơi
  • Mệt mỏi
  • Hắt hơi
  • Chảy nước mũi
  • Dịch tiết ở mắt
  • Nôn ói
  • Tiêu chảy

4 Phơi nhiễm được định nghĩa là:

  • Tiếp xúc trong phạm vi 6 feet (2 mét) với người bị nghi ngờ hoặc đã xác nhận nhiễm COVID-19 từ 2 ngày trước khi người đó khởi phát bệnh (hoặc 2 ngày trước khi lấy mẫu dương tính đối với bệnh nhân không có triệu chứng) đến khi người đó được cách ly.
  • Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết truyền nhiễm từ người bị nghi ngờ hoặc đã xác nhận mắc COVID-19 từ 2 ngày trước khi người đó khởi phát bệnh (hoặc 2 ngày trước khi lấy mẫu dương tính đối với bệnh nhân không có triệu chứng) đến khi người đó được cách ly. Tiếp xúc trực tiếp có thể bao gồm việc người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ vào động vật, chia sẻ thức ăn hoặc động vật gần đây có ăn đồ bị nhiễm bẩn chất nhầy hoặc nước bọt của người nhiễm bệnh.

5 Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) chi phối việc đánh giá tình trạng của các loài động vật từ "cực kỳ nguy cấp" đến "ít nguy cấp nhất": https://www.iucnredlist.org/external icon

Cập nhật lần cuối ngày 12 tháng 8 năm 2020